بهداشت پیشگیری ودرمان بیماری های ماهیان قزل آلا

ماهی قزل آلا دو ویژگی زیستی بارز دارد که آنها را از سایر جانوران خشکزی جدا می سازد .ویژگی اول:حیوانی خونسرد ودرجه حرارت بدن آنها تابع درجه حرارت محیط می باشد. به عبارت دیگر تمام فعالیتهای حیاتی مانند تکثیروتولید نسل،رشد،بیماری،بهبودی،ایمنی وبطور کلی تمام روابط متقابل ماهی ومحیط ان متاثر از درجه حرارت آب است.بهترین پرورش در دامنه 8تا18درجه است .

ویژگی دوم:زیست آنها در آب می باشد که به دلیل تفاوت خصوصیات فیزیک وشیمیایی آب باهوا که جانوران خشکزی در آن زیست می نمایند.در واقع ارتباط ماهیان قزل آلا با محیط آبی خود به وسیله پوست وآبشش برقرار می گردد و این ارتباط منجر به تحمیل استرس ومتعاقبا بروز بیماری وتلفات در این ماهیان خواهد شد.

                      بیماری های ویروسی

1-بیماری سپتی سمی هموراژیک ویروسی(v.H.s)

این بیماری ماهیان انگشت قد وپرواری را آلوده مکند یکی از علایم این بیماری خونریزی در اطراف چشم است.خونریزی در غدد تناسلی وبین عضلات نیز دیده می شود.

پیشگیری ودرمان:این بیماری ویروسی در مان ندارد وتنها راه مبارزه با آن پیشگیری است که برای این کار باید تعویض آب وجدا کردن ماهیان مبتلا را تسریع بخشید.

2-بیماری نکروز عفونی بافت های خونساز (i.H.N)

این بیماری معمولا در درجه حرارت پایین رخ می دهد.بیماری با تلفات ناگهانی،خروج مدفوع دنباله دار از مقعدوغالبا بیرون زدگی چشم،آبشش های رنگ پریده وتورم ناحیه شکمی مشخص می شود. وقتی که ماهیان تشریع می شوند،خونریزی در ناحیه معده مشاهده می شود.

پیشگیری ودرمان:بیماری ممکن است از طریق آلودگی مادرزادی تخم ها انتقال یابد،که باید ضدعفونی کردن تخم ها به وسیله یدوفور باغلظت 100ppmبه مدت10دقیقه با ان مبارزه کرد جداکردن ماهیان آلوده ورعایت جدی مقرراتبهداشت نیز در پیشگیری موثر است. 

3-بیماری نکروز عفونی لوزالمعده

دراین بیماری غالبا خونریزی درپانکراس،معده وروده دیده می شود.  پیشگیرو درمان:باید از تخمهای عاری از بیماری استفاده کرد و بچه ماهیان را از ماهیان بزرگ تر پرورش داد.همچنین جهت هر گونه نقل وانتقال ماهی باید کنترل بهداشتی صورت گیرد.

                     بیماری های باکتریایی

1-بیماری باکتریایی فرونکولوزیس

این بیماری به وسیله آئروموناس سالمونیسیدا ایجاد می شود که در ماهیان بزرگتر به علت حضور کورکها بیماری راحتر تشخیص داده می شوداین فرونکل ها با جراحت های بزرگ جوش مانند که قرمز و متورمند و نام بیماری از آنها مشتق شده است معمولا در پشت یا پهلوها دیده می شود.

پیشگیری ودرمان:ایجادونگهداری محیط زندگی ماهیان با شرایط مطلوب ضد عفونی کردن لوازم و وسایل در پیشگیری موثر است برای درمان نیز از سولفامرازین و اکسی تتراسیکلین موثر است. 

زمان تخم ریزی و نحوه تخم ریزی ماهی قزل آلا

ماهیان قزل آلا به هنگام ورود به رودخانه جهت جفت گیری وتخم ریزی خیلی زیبا و پوستی شفاف و درخشنده دارد.

تخم ریزی آنها بین ماههای بهمن و اسفند است.

تعداد تخمها حدود 5تا10هزار است که تقریبا برای هر کیلو گرم وزن بدن ماهی 1500عدد تخم بر اورد می شود.

بیشتر ماهیان نروماده بعد از تخم ریزی زنده مانده ودر سال بعد برای تخم ریزی مجدد وارد اب رودخانه می شوند.

قزل آلای رنگین کمان:این ماهی دارای یک نوار پهن به صورت رنگین کمان در هر طرف بدن است.دوره تخم ریزی از ماههای آخر زمستان تا اواخر بهار وتعداد تخم ها بین 1-5هزار عدد است.امروز ماهی قزل آلای رنگین کمان به صورت ماهی درجه یک در مزرعه های تکثیر وپرورش ماهیان سردابی جهان در امده است.

از خصو صیاتی که این ماهی را مورد توجه قرار داده سازش آن با تغیرات سریع آب وهوا یعنی سرد و گرم شدن ناگهانی هوا -تحمل دمای بالا-سازش آن با شرایط پرورش متراکم-درانتخاب غذا سخت گیر نیست-سرعت رشد بالا

آشنایی با ماهی قزل آلا وماهیان سردابی

نام علمی قزل آلای رنگین کمان oncorynchusmykissمی باشد.درزبان روسی mykissبه ماهی قزل آلای رنگین کمان و پولادسر اطلاق می شود .قزل آلای رنگین کمان از خانواده salmonidsاست ونام عمومی این ماهی

rainbowtroutمی باشد.

                                ماهیان سردابی

ماهیانی که در دمای حرارتی بین 7-17درجه سانتیگراد به خوبی رشد می کنند را تحت عنوان ماهیان سردابی شناسایی می نمایند.بیشتر این ماهیان از خانواده آزاد ماهیان salamonidaeبوده و مشتمل بر ماهیان آب شیرین و ماهیان مهاجر موجود در نیمکره شمالی می باشند.

رقمبندی ماهیان

هدف از رقمبندی جدا کردن ماهیان از همدیگر بر اساس وزن و اندازه. ماهیان کوچک از داخل ماهیان بزرگ نمی توانند به راحتی غذا گرفته و رشد نمایند پس باید ماهیان کوچک را از ماهیان بزرگ جدا سازی کرد. قبل از رقم بندی حداقل باید 24ساعت ماهیان قطع غذا گردند. انواع رقم بند 1-رقم بند های اتوماتیک دستگاه 2-رم بند جعبه سرباز 3-رقم بندی بادست که بهترین رقم بندی است در مزرعه کوچک 4-ساده ترین رقم بندی نرده ای است به ماهی کمتر استرس وارد میشود از 10گرم به بالامی توان سرت کرد تا زیر 100گرم

عوامل بروز بیماری و تلفات در ماهیان سردآبی

                                                       مهمترین عامل تلفات

1-کمبود اکسیژن

2-دمای بالا

3-افزایش آمونیاک

4-گل آلودگی

5-قطع ناگهانی آب ازجمله عوامل محیطی شناخته شده ماهی در استخرهای پرورش قزل آلا بوده است.

نکته:این عوامل ممکن است به تنهایی یا با هم سبب صدمه به ماهی وبروز بیماری در ماهی گردند وبه عنوان عوامل اولیه شرایط را برای بروز عوامل ثانوی بیماری درماهی  فراهم آورد .ومهمترین اثر شان درآبشش ماهی است.

×ضخیم شدن جداره آبششها-جراحت آبشش مشکل تبادل اکسیژن و ناتوانی حمل اکسیژن توسط خون این عوامل در نهایت بیماری محیطی آبشش رافراهم می کند  وعوامل ثانویه  متعاقب این بیماری علت اصلی گرم ماهی است۰ عوامل محیطی قابل پیشگیری است بااعمال مدریت صحیح و به کار گیری امکانات و تجهیزات و دانش لازم . 

تاریخچه پرورش ماهی قزل آلا توسط انسان

اولین بار 475سال قبل از میلاد چینی ها شروع به پرورش ماهیان سردابی کردند.

ماهی قزل آلا در قاره آمریکاکشف شد.

در ایران کمتر از 100سال سابقه پرورش دارد.

موارد لازمبرای تولید وپرورش ماهیان سردابی:

1-انتخاب مکان مناسب 2-منابع آبی مناسب3-اطلات لازم زیستی ماهیان سردابی4-توجیح اقتصادی

تاسیس استخرهای فنی مهندسی:استخرها باید طوری ساخته بشوند که  از نظرمصرف آب واکسیژن دهی مشکل نداشته باشد.

خصوصیات ماهی قزل الا:مدت زیادی می تواند گرسنه بماند بعضی از موادواملاح رااز طریق پوست جذب می کند .درمقابل بیماری واسترس قوی تر از بقیه گونه هاست ومعمولا گوشتخواراست غذای آن بایدمنشا  پرتیینی حیوانی باشد. دادن غذای اضافی به ماهی علمل نیست چون دستگاه گوارش آن حجم و اندازه دارد

نکات مهم در طراحی استخر

1-کانال آب رسانی بستگی به شیب زمین دارد.فاصله کانل تا استخر نباید زیاد باشد که اگر آب قطع شد زود دسترسی داشته باشید تاآب رابه جریان بیاندازید.

2-کانال توزیع آب:عمق کانال آب رسانی نباید زیاد باشد 20الی30سانتی متر کافی است بستگی به تعداد استخرهاهم دارد.

3-دریچه ورودی آب:40سانتی متر کافی است 

×کانال توزیع آب باید تراز باشدتا اب به اندازه مساوی وارد استخرها شود

استخرهای پله ای:دومتر خاک برداری پایین تر ازاستخر بالای مجددا احداث می شود.وباعث می شود از آب حداکثر استفاده شود مخصوصا در صورت کم آبی 

-شیب کف استخرها باید 1درصد در یک متر باشد.شیب اگر تندباشد بالای استخر آب ندارد .

-شیب جانبی باید ملایم باشد که موقع جمع کردن ماهی از زیر طوری رد نشود.

-کانال خروجی باید20سانتی متر ازدریچه خروجی استخر پایین تر باشد تا آب زودتر وخوب تخلیه شود.

-اگر دریچه های خروجی رادر وسط بگذاری آب کنارها خوب تخلیه نمی شود.ولی اگر دریچه دردوگوشه استخر باشد زودتر آب کنار ه  ها تخلیه شده و

آب تازه وارد استخر می شود.

انواع حوزچه ها:درازا-کانالی-گرد:حوزچه های گردمعمولادرجاهای آب کمک از آن استفاده میشود . 

استفاده ازآب رودخانه حوزچه گردتوصیه نمی شود چون رسوبگیر توری وسط ان زود گرفته می شود

×نیاز وشرایط زیست محیطی برای پرورش ماهی قزل آلا

محیط پرورش ماهی آب است .شناخت آب اهمیت زیادی در پرورش ماهی داردبنابراین بایدباکیفیت آب موردنیاز ماهی آشنایی پیدا کنیم

آب رودخانه:آب رودخانه ها در مسیر جریان زمین را شسته وباعث فرسایش زمین شده و مواد معلق در آب باعث گل آلودگی می گردد واین آلودگی محیط را برای پرورش ماهی نا مساعد می کند بنابر این شناخت میزان گل آلودگی ومدت گل آلودگی آب مهم است از طرفی آب تحت تاثیر دمای محیط نیز قرار می گیرد چون  آب حلال بسیار خوبی است از لحاظ حلالیت مواد نیز باید قبل از استفاده مورد آزمایش قرار گیرد

1-مواد شیمیایی آب را اندازه گیری کرد2-آمونیاک3-دی اکسید کربن4-اکسیژن جزمهمترین عوامل حیاتی آب است

درجه حرارت:درمیزان اکسیژن محلول درآب تاثیر دارد مثلا در دمای پنج درجه اکسیژن 12/7میلی گرم است در دمای 20درجه اکسیژن 9/1میلی گرم در لیتر است  دما بالا برود اکسیژن پایین می آید

سختی آب: یعنی میزان بی کربنات کلسیم محدود در آب حداکثر 400میلی گرم -50تا400میلی گرم در لیتر خوب است

×درجه حرارت:4تا10درجه حرارت برای تکثیر تخم کشی مناسی است.8تا 12درجه برای انکوباسیون یعنی تخم را در جعبه مخصوص قرار می دهند 

×رینج مناسب برای پرورش:12تا18درجه است 

دمای مطلوب و عالی برای رشدونمو ماهی15درجه است 

20درجه حداکثر درجه برای رشد ماهی است 

22درجه برای قطع کامل غذا است

25درجه دمای مرگ است بعد از آن مرگ دسته جمعی دارد

دما واکسیژن زیاد مهم است

آمونیاک کمتر از 3%میلی گرم در لیتر 

آمونیوم کمتر از 5 میلی گرم در لیتر 

مواد معلق برای انکو با سیون 4میلی گرم درلیتر

مواد معلق برای بچه ماهیان کمتر از 20 میلی گرم در لیتر 

کلسیم 52تا 80میلی گرم قابل تحمل است

آهن 0/2میلی گرم

اکسیژن مناسب 6تا 13میلی گرم درلیتر خروجی حداقل 6میلی گرم

 PHمناسب4و6 تا4و8 رینج مناسب است

250تا 300میلی گرم اکسیژن برای یک گیلو گرم ماهی نیاز است

میزان افزایش استرس میزان مصرف اکسیژن را بالا می برد

مهم:چه عواملی باعث کمبود اکسیژن می شود

1-رکود آب کم شدن آب 2-وجود میکرو اناسیها داخل آب (جلبک،مواد عالی،)

3-تراکم بیش از حد ماهی

4-افزایش درجه حرارت رابطه معکوس با اکسیژن دارد

5-ارتفاع سطح دریا

6-استفاده از مواد ضدعفونی کننده یا مواد دارویی برای ماهیان

7-افزایش وزن روزانه ماهی داخل استخر

مهم: یک قطعه ماهی 10گرمی در ساعت در دمای 17درجه 4میلی گرم اکسیژن نیاز دارد .

ولی اگر به وزن 20مممممممگرم رسید نیاز هر ساعت آن به 8 میلی گرم می رسد  در همان دمای 17 درجه

وقتی به 100گرم رسید به 30میلی گرم اکسیژن در ساعت نیاز دارد

نکته مهم:هر کیلو غذا 225میلی گرم اکسیژن برای سوخت و ساز نیاز دارد  کدورت آب مانع گرفتن غذا می شود  تابش نور مستقیم برای ماهی مناسب نیست بخصوص در ارتفاعات مو جب آفتاب سوختگی می شود                                                                             

ماهی قزل آلا بعنوان سالمترین ماده غذایی وهمچنین مطرح ترین منبع فسفر برای افراد خانواده این روزها بازار گرمی دارد

lمیزان ماهی قزل آلای تولید شده در شرکت تولیدات کشاورزی قزل لاسک

تاریخ رهاسازی   وزن رهاسازی  تعداد بچه ماهی رهاسازی   مقدار غذای مصرفی   مقدار برداشت   

1387/11/1      3گرمی          30000قطعه                       4500کیلوگرم         3200کیلوگرم    

1388/6/17     15گرمی         40000قطعه                       15000کیلوگرم        11500کیلوگرم  

 1389/5/15    20گرمی        45000قطعه                        19000کیلو گرم        16160کیلوگرم

1390/5/20     8گرمی         50000قطعه

  نیازهای حیاتی ماهی قزل آلا


1-آب صاف روشن

2-دما 12 تا 17درجه خوب است

3-اکسیزن بالای 6میلی گرم در خروجی نباید کمتر از 6 میلی گرم با شد.  

                                    بسمه تعالی

درتولید ماهی قزل آلا سالمون ما ذائقه و سلامت مصرف کننده رامورد توجه قرار دادیم و توانسته ایم با در اختیار داشتن آب سالم ماهی سالم و خوش طعم راتولید کنیم.

ما توانستیم با بهره گیری از تکنولوژی روز دنیا اقدام به تولید و پرورش ماهی نماییم هدف اصلی ما ارتقای سطح سلامت جامعه است ما در استخر قزل لاسک برای ضدعفونی و در مان بیماری های قارچی به هیچ وجه از مالاشیت گرین استفاده نمی کنیم عقیده ما بر این است که پیشگیری راحتر از درمان است .شستشوی مداوم حوزچه ها غذای باکیفیت واستفاده از نمک بدون ید هم از بیماری جلوگیری میکند هم ماهی خوش طعمی پرورش داده می شود.

تکنولوژی برتر بعلاوه آب سالم مساویست با ماهی صد در صدبا کیفیت عالی که در استخر قزل لاسک تولید میشود.

میزان رضایت مندی مردم از ماهی استخر قزل آلای رنگین کمان لاسک بالای 95در صد می باشد 

آدرس: گیلان شفت کیلو متر 20 جاده امام زاده ابراهیم (ع)

روستای لاسک کیلو متر 3جاده کیش خاله 

×کیش خاله محل احداث استخر قزل الای رنگین کمان است که به خاطر داشتن درختچه های کیش (شمشاد) همیشه سبز ودیدنی است برگ این درخت هرگز نمی ریزد این گونه نایاب در روستای کیش خاله فراوان وباعث شده که ما زمستان هم روستای سر سبز داشته باشیم این درختچه اکسیژن فراوان وارد محیط می کند و تنها گونه ای است که دی اکسید کربن پس نمی دهد  پس حتما از روستای ما دیدن کنید.

شماره موبایل جهت اطلاعات بیشتر09111353408  حسن سلیمانی